RFID системаларынынъ чалышув косьтергичи недир?

RFID системаларынынъ чалышув косьтергичи недир?

 

RFID системаларынынъ чалышув косьтергичи .

 

Окъула бильген ве языла бильген RFID системасынынъ чалышув косьтергичи оларакъ радиочастота бирлемининъ сакълав къабилиети, иш режими, малюмат ёллав сурьаты, окъув/язув месафеси, чокъ-бильгилерни айырды этмек къабилиети, радиочастота бирлеми ве антенна арасындаки радиочастота ташыйыджысы сыкълыгъы, RFID ташыйыджысынынъ багъланувы, RFID девлет системасы, малюмат берюв системасы кире. Ишанчлы кириш идареси ве активлернинъ-излеви чезимлерини къыдыргъан корпорациялар ичюн,RFID анахтар брелоклары еткизиджилер .вемахсус RFID анахтар брелоклары истисалджыларысанайы-сыныф талапларына джевап берген къатты, юксек-перформанслы теглерни теклиф этинъиз.

 

 

Радиочастота теглерининъ сакълав къабилиети .

 

Хатырлавгъа эсаслангъан системалар ичюн эсас къаиде бар: сакълав имкяны эр вакъыт етерли дегиль. Системанынъ сакълав имкянларыны кенълештирмек табиий оларакъ къулланув саасыны кенълештире, бу да даа чокъ сакълав имкяныны талап эте. Тек окъулгъан-радиочастоталы теглернинъ сакълав имкяны 20В, фааль теглернинъ сакълав имкяны исе 8В-дан 64КБ-гъаджедир, яни окъула бильген ве языла бильген радиочастоталы теглерде бир къач саифе метинни сакъламакъ етерлидир, бу исе элементлернинъ джедвеллерини тутмакъ ве система малюматларыны сынамакъ ичюн етерлидир. Пассив окъув/язув радиочастота теглерининъ сакълав къабилиети 48-ден 736В-ге къадар, олар бир чокъ фааль окъув/язув системаларында олмагъан бир чокъ хусусиетлерге саиптирлер. Офис биналары ве автостоянка киби корпоратив къулланмаларда, 1990 с.ЛЧ/ВЧ RFID анахтар брелок топтан сатув еткизиджилерихадимнинъ ID, вакъыткъа кельгени ве автомобильге кириш малюматлары ичюн етерли имкян олгъан масраф-эффектив вариантларны бермек.

 

Радиочастота теглерининъ малюмат колеми, адет узьре, бир къач байттан бир къач бинъ байткъаджедир, амма бир истисна бар: 1-битли радиочастота теги, о тек 1 бит малюматны сакъламакъны талап эте. Бу тюр бирикме окъуйыджыгъа бойле эки девлет акъкъында фикир юрьсетмеге имкян бере: электромагнит мейданында радиочастота бирки бар я да электромагнит мейданында радиочастота бирки ёкъ. Бу талап адий мониторинг я да сигнал ёллав функцияларына иришмек ичюн бутюнлей етерлидир. битли радиочастота биркалары ичюн электрон чиплер керек олмагъанындан, радиочастота биркасынынъ фиятыны пек алчакъ япмакъ мумкюн. Бу себептен универмагларда ве тюкянларда мал хырсызлыкъкъа къаршы системалар ичюн чокъ сайыда 1 битли радиочастоталы биркалар къулланыла. Универмагтан акъча тёленмеген малларнен чыкъкъанда, чыкъышта ерлештирильген окъуйыджы электромагнит мейданындаки радиочастота биркасынынъ вазиетини бельгилеп, уйгъун сигналны къозгъай биле. Догъру акъча тёленген маллар ичюн 1 битли радиочастота ярлыгъы кассада чыкъарыла я да сёндюриле.

 

RFID системаларында малюматны сакълавда эки чешит вазиет бар. Биринджи алларда тег пек аз малюмат сакълап ола, кирильген электрон махсулат исе тек белли этильген предмет акъкъында базы эсас малюматны сорай. Бу тюр малюматкъа уникаль имза дейлер (бу тюр малюмат олгъан электрон биркалар пек учуз ве сынъырлы къулланувгъа маликтир). Дигер алда исе, тегде даа чокъ малюмат малюматлары сакълана биле, окъуйыджы исе, меркезий малюмат базасына мураджаат этмеден, догърудан-догъру тегден малюмат ала биле. Тегнинъ бу чешити паалыджа, амма къулланув мейданлыгъы даа кеништир. Тегнинъ бу чешити уникаль имза киби кучьлю меркезий ишлев имкяныны талап этмей ве чалышмакъ ичюн аз вакъыт ала. Бир чокъ ишханелер шимди сайлайлар .125кГц/13,56МГц RFID анахтар брелок заводында догърудан-догъру чезимлербуюк-масштаблы ерлештирюв ичюн масраф ве функциональликни мувазене этмек ичюн.

 

Иш режими .

 

Радиочастотаны айырды этмек системаларынынъ эсас иш режимлери толу-дуплекс ве ярым-дуплекс системаларына ве вакъыт-сыраламакъ системаларына болюнелер. Толу-дуплекс ве ярым-дуплекс системаларында радиочастота бирлемининъ джевабы окъуйыджы электромагнит мейданыны я да электромагнит далгъасыны чыкъаргъан шартнен ёллана. Окъуйыджынынъ озюнинъ сигналынен тенъештирильгенде, къабул этиджи антеннада радиочастота ярлыгъынынъ сигналы пек зайыф, шунынъ ичюн радиочастота ярлыгъынынъ сигналыны окъуйыджынынъ сигналындан айырмакъ ичюн уйгъун ёллав усулларыны къабул этмек керек. Амелий къулланувларда юк модуляциясы я да кери даркъалув модуляциясы технологиясы, адет узьре, юкни радиочастота биркасынен окъуйыджыгъа ёлламакъ ичюн къулланыла, радиочастота биркасы малюматларыны акс олунгъан янъгъыравгъа юклей (хусусан пассив радиочастота биркасы системалары ичюн). Бу ишанчлы модуляция усуллары 1990 сенеси кениш къулланыла.корпорация-сыныф RFID анахтар брелоклары истисалджыларыюксек-трафикке киришни идаре этмек муитлеринде тургъун чалышувны темин этмек ичюн.

Вакъыт-сыраламакъ системасы исе бунъа къаршыдыр. Окъуйыджы девамлы оларакъ радиочастота иле пейда олгъан электромагнит мейданыны къыскъа вакъыт ичинде узип ташлай. Бу аралыкълар радиочастота ярлыгъынен таныла ве радиочастота ярлыгъындан окъуйыджыгъа юкни ёлламакъ ичюн къулланыла. Аслында бу радарнынъ типик иш режимидир. Вакъыт-сыраламакъ системасынынъ эксиклиги шунда ки, окъуйыджы ара-сыра ёллагъанда, радиочастота биркасынынъ энергиясы узюле, буны етерли дереджеде буюк ярдымджы конденсатор я да ярдымджы батарея къойып къаршыламакъ керек.

 

 

Малюматны ёллав сурьаты .

 

Малюмат алув системаларынынъ чокъусы ичюн сурьат пек муим фактордыр. Бугуньки махсулатларнынъ истисал деври къыскъаргъан сайын, радиочастота биркаларыны окъумакъ ве янъартмакъ ичюн керек олгъан вакъыт къыскъармакъта. Микротолкъунлы системалар юксек сурьатнен чалышмакъ мумкюн, амма микротолкъунлы технологиянынъ муреккеплиги озю микротолкъунлы системаларнынъ къурулма фиятыны чокъ арттыра. Малюматны ёллав сурьаты учь чешитке болюне: тек окъув-сурьаты, пассив окъув/язув сурьаты ве фааль окъув/язув сурьаты. Хадимлернинъ тез тешкерювини талап этмек ичюн тиджарет биналары ичюн, 2012 с.юксек-тезликли RFID анахтар брелок топлу еткизиджилер13,56 МГц оптимальлештирильген чезимлерни теклиф этелер, олар атта энъ чокъ чалышкъан вакъытта биле суб-секунд айдынлатувгъа иришелер.

 

1) Тек окъула-Сюрьат .

RFID тек окъув-системанынъ малюмат базасына ёлланув сурьаты коднынъ узунлыгъы, радиочастоталы бирикменинъ малюматны ёллав сурьаты, окъув/язув месафеси, радиочастоталы бирикме ве антенна арасындаки ташыйыджы сыкълыгъы, малюматны ёллав модуляциясы технологиясы киби факторларгъа багълыдыр. Акъикъий къулланувларда махсулатларнынъ чешитлерине коре ёлланув тезлиги денъише.

2) Пассив окъув/язув сурьаты .

Пассив окъув/язув RFID системасынынъ малюмат ёллав сурьатыны бельгилеген факторлар тек окъув-системанынъки кибидир, тек радиочастота тегинден малюматны окъумакъны козь огюне алмакътан гъайры, радиочастота тегине малюмат язмакъны да козь огюне алмакъ керек. Передача сурьаты къулланмадаки махсулатларнынъ чешитлерине коре денъише.

3) Актив окъув/язув сурьаты .

Фааль окъув/язув РЧИД системасынынъ малюматны ёллав сурьатыны бельгилеген факторлар пассив окъув/язув РЧИД системасынынъ факторларынен бирдир. Фаркъ шунда ки, пассив системаларда алякъа ичюн радиочастота биркасындаки конденсаторны зарядламакъ керек. Муим олгъаны шунда ки, типик алчакъ-частоталы окъув/язув системасынынъ иш сурьаты тек 100Б/с я да 200Б/с ола. Бойлеликнен, бир ерде юзлернен байт малюматны ёлламакъ керек ола биледжеги ичюн, малюматны ёлламакъ вакъты бир къач саниеде ола биле, бу исе бутюн машинаны ишлетмек ичюн керек олгъан вакъыттан узунджа ола биле.

Радиочастоталы бирикмеге малюмат язмакъ мумкюнми, бу да радиочастоталы айдынлатув системаларыны айыргъан даа бир фактордыр. Саде радиочастота системалары ичюн радиочастота биркасынынъ малюматлары эксериетле адий сайыдыр, оны чиплерни ишлемек вакътында интеграция этмек мумкюн ве оны кимсе денъиштирмек мумкюн дегиль. Аксине, языла бильген радиочастота теглери ичюн малюматны язмакъ ичюн окъуйыджы я да махсус программалаштырув алетлери керек ола.

Радиочастоталы бирикмелернинъ малюмат язылмасы, умумен, эки шекильге болюне: ракъамсыз язув ве ракъамлы язув. Демирёл системаларындаки шимдики къулланув нумюнелеринде юк вагонларынынъ радиочастоталы биркалары эписи ракъамлы язув иш режимини къабул этелер.

 

Окъув/язув месафеси

 

Мевджут окъув/язув системаларынынъ окъув/язув диапазоны 2,54-тен 73,66 см-гедже, 13,56 МГц сыкълыкъны къуллангъан окъув/язув системаларынынъ окъув/язув месафеси исе 243,84 см-ге ете биле. Умумен, RFID къулланмаларында уйгъун антеннаны сечип алмакъ узун-месафеде окъув ве язув ихтияджларыны къаршылай биле.

Радиочастоталар теглерининъ окъув/язув месафеси пек чешиттир. Эр тюрлю биркалар ичюн керекли месафе не къадар буюк олса, бирка о къадар паалы ола. Бир къач миллиметр месафедеки RFID юксек-сурьатлы сыралав ве тасдыкълав ичюн кягъыт билетлерге ве сертификатларгъа къоймакъ мумкюн; лякин логистика санайы ичюн, адет узьре, 3 м ве зияде месафе керек, бунен берабер чокъ биркаларны тез бельгилемек мумкюн. Башкъа къулланмаларда атта бир къач юз метр месафеде танымакъ керек.

 

 

Чокъ-Теглерни бельгилемек имкяны

 

Айнылаштырув месафесининъ артмасы себебинден, амелий къулланувларда бир ерде бир вакъытта бир къач радиочастоталы теглернинъ пейда олувы мумкюн, бойлеликнен, бир къач тегни бир вакъытта окъумакъ талабы огге къоюла, бу исе озь невбетинде тенденциягъа чевирильди. Бугуньде-бугунь радиочастоталы айырды этмекнинъ илери системалары бу чокъ-тегли айырды этмек меселесини системанынъ муим хусусиети оларакъ бакъалар.

Радиочастоталы бирикмелерни ве антенналарны догъру конфигурациялап, окъуйыджы бир къач радиочастоталы бирикмелерни окъумакъ ве язмакъ ичюн къулланмакъ мумкюн. Меселя, почта системасынынъ къулланмаларында конвертлернинъ ичине радиочастоталы биркалар къоюла, сонъра биркаларнен бинълернен мектюп торбалары джыйыла. Почта торбасы тунель антеннасындан кечкенде, малюматны айны вакъытта бутюн радиочастота биркаларындан окъумакъ я да язмакъ мумкюн.

 

Радиочастота биркасы ве антенна арасындаки радиочастота ташыйыджысы частотасы

 

Радиочастоталы айырды этмек системасынынъ даа бир муим хусусиети — бу системанынъ иш частота ве окъув месафесидир. Иш сыкълыгъы окъув месафесинен сыкъ багълыдыр ве электромагнит далгъаларынынъ даркъалув хусусиетлеринен бельгилене. Умумен, радиочастоталы айырды этмек системасынынъ иш частотасыны окъуйыджы бирикмени бельгилегенде ёллагъан радиочастоталы сигналнынъ сыкълыгъы оларакъ бельгилейлер. Эксери алларда онъа окъуйыджы ёллав сыкълыгъы (юк модуляциясы, кери даркъалув) дейлер. Эр алда, радиочастота ярлыгъынынъ ёллав къувети окъуйыджынынъ ёллав къуветинден чокъ эксиктир.

 

RFID системасыны сечип алгъанда, радиочастота биркасы ве антенна арасында малюматны ёлламакъ ичюн къулланылгъан ташыйыджы частотасыны пек муим козь огюне алмакъ керек. Радиочастоталы айдынлатув системасынынъ окъуйыджылары ёллагъан частота-лар эсас оларакъ дёрт диапазонгъа болюнелер: алчакъ частота (30-дан 300 кГц-гедже), юксек частота (3-ден 30 МГц-гедже), ультра-юксек частота (300 МГц) ве микротолкъунлы (2,5 ГГц-ден юксек). Арекет диапазонына коре радиочастотаны айырды этмек системасынынъ иш частотасы гъает кенъ диапазонда сечиле, индуктив муфта (0 ден 1 м гедже) ве узун-месафели системалар (1 ден 10 м гедже) иле.

 

RFID системаларынынъ багъланмасы .

 

Бильги системаларынынъ бир тармагъы оларакъ, RFID мевджут ве инкишаф этеяткъан автоматизация технологияларыны бирлештире бильмек керек. Муим олгъаны шунда ки, RFID системасыны догърудан-догъру шахсий компьютерге (Шахсий компьютер, ПК), программалангъан мантыкъий контроллерге (Программалангъан мантыкъий контроллер, ПЛК) я да санайы агъ интерфейс модульине багъламакъ мумкюн, ве бунынънен монтажнынъ фиятыны эксильтмек мумкюн.

RFID арекетли сакълав махсулаты ве компьютер я да ПЛК арасында малюмат алмашувыны амельге кечирмек ичюн радиочастотаны къуллана. Типик RFID системасына радиочастота биркасы (яни малюмат сакълавы), радиочастота биркасынен багълангъан антенна ве антенна ве ПК (я да ПЛК) арасындаки багъны ишлеген контроллер кире (антенна ве контроллер бирлешкенде, онъа окъуйыджы дейлер).

 

Малюмат ташыйыджысы .

 

Малюматны сакъламакъ ичюн эсасен учь усул къулланыла: электрик ярдымынен сильмек мумкюн олгъан программалангъан тек окъула -хатырлав (EEPROM), ферроэлектрик тасадифий хатырлав (FRAM) ве статик тасадифий хатырлав (SRAM). Умумий радиочастоталарны айырды этмек системаларында эсасен электрик ярдымынен сильмек мумкюн олгъан программалангъан-тек окъуладжакъ хатырлав (ЭПЗУ) къулланыла. Лякин ЭЭПЗУ къулланувнынъ эксиклиги шунда ки, язув джерьянында кучь сарф этильмеси пек юксек, хызмет муддети исе, умумен, 100 бинъ язувдыр. Сонъки вакъытларда базы истисалджылар ферроэлектрик тасадифий хатырлавны (FRAM) да къулланалар. Электрик ярдымынен сильмек мумкюн олгъан программалангъан тек окъула - хатырлавнен тенъештирильгенде, ферроэлектрик тасадифий иришюв хатырлавынынъ язув къувети 1/100, язув вакъты исе 1/1000 тешкиль эте. Лякин ферроэлектрик тасадифий иришюв хатырлавы истисал джерьянларынынъ пишмегенлиги себебинден кенъ къулланылмай.

Микротолкъунлы системалар ичюн статик тасадифий хатырлав (СРАХ) да къулланыла биле, хатырлав исе малюматны пек тез яза. Малюматны даима сакъламакъ ичюн, токътавсыз электрик энергиясы ичюн ярдымджы батарея керек ола.

 

Девлет режими .

 

Программалангъан радиочастота теглери ичюн малюмат ташыйыджысынынъ ички мантыгъы окъуйыджынынъ окъув ве язув амелиятларыны ве окъув ве язув рухсети истегини идаре этмели. Энъ саде алда оны девлет машинасы битире биле. Девлет машинасы ярдымынен бир чокъ муреккеп джерьянларны битирмек мумкюн. Лякин девлет машинасынынъ эксиклиги — сонъки программалаштырув функцияларында эгильменинъ олмамасыдыр, демек, янъы чипни уйдурмакъ керек. Бу денъишмелер чиптеки схеманы денъиштирмекни талап этмек ичюн, конструкция денъиштирювини амельге кечирмекнинъ фияты юксектир.

Микропроцессорларнынъ къулланылувы бу вазиетни эп яхшылаштырды. Чип чыкъарув вакътында къулланмаларны идаре этмек ичюн малюмат базасы микропроцессоргъа бирлешкен маска оларакъ интеграциялана ве бу модификациянынъ фияты аз ола. Бундан гъайры, чешит физик эффектлерни къулланып малюматны сакълагъан радиочастота теглери бар, оларнынъ арасында тек окъулгъан-юзю акустик далгъалы радиочастота теглери ве 1 битли радиочастота теглери бар, оларны адет узьре сёндюрмек ве сийрек алда янъыдан фаальлештирмек мумкюн.

 

 

Энергия теминаты .

 

Радиочастоталы айырды этмек системасынынъ муим хусусиети — радиочастоталы бирикменинъ кучь берильмесидир. Пассив радиочастота биркаларынынъ озь кучь ресурсы ёкъ, шунынъ ичюн пассив радиочастота биркаларынынъ чалышмасы ичюн керек олгъан энергияны окъуйыджы чыкъаргъан электромагнит мейданындан алмакъ керек. Аксине, фааль радиочастота биркаларында микрочипнинъ чалышмасы ичюн энергиянынъ бутюнини я да бир къысмыны теминлеген батареялар бар.